Język bretoński

Język bretoński – język z grupy brytańskiej (p-celtyckiej) języków celtyckich. Posługuje się nim blisko 400 tys. Bretończyków, zamieszkujących dolną (zachodnią) Bretanię (północno-zachodnia Francja).

Ze względu na niewielką liczbę dzieci mówiących w tym języku, raport UNESCO z 1993 roku zaklasyfikował bretoński jako język poważnie zagrożony.

Celtowie, z których języka rozwinął się później bretoński, przybyli do Bretanii w V-VI wieku n.e. z południowo-zachodniej Brytanii. Ich migracja była wymuszona najazdem germańskich Sasów. Język bretoński jest blisko spokrewniony z językiem kornijskim (kornickim), który rozwijał się w Kornwalii. Jeszcze w XII wieku mówiący tymi językami mogli się swobodnie porozumieć.

Uznany został przez państwo francuskie za tzw. język regionalny. Posiada 4 najważniejsze dialekty: kornwelski, leoński, treguirski i wanetejski. Najstarsze zabytki literatury w języku bretońskim pochodzą z IX wieku.

Bibliografia

• BEDNARCZUK, L. 1988. Języki celtyckie, [w:] L. Bednarczuk (red.) Języki indoeuropejskie. Tom II. Warszawa : PWN, s. 645-731.
• ŻELAZNY, W. 2000. Francja wobec mniejszości narodowych. Etniczność, Etnopolityka, Etnosocjologia. Tyczyn : Wyższa Szkoła Społeczno-Gospodarcza w Tyczynie.

• Ofis ar brezhoneg

Najnowszy sondaż (z kwietnia 1997) określa liczbę britofonów (osób mówiących po bretońsku) jako 240 000 osób, co stanowi 20% populacji na zachód od linii Paimpol-Vannes. Te statystyki nie zmieniły się od 1991 roku co tłumaczy się postarzeniem populacji oraz wydłużeniem życia wśród osób starszych. Tylko 6% Bretończyków w wieku 40 lat mówi po bretońsku a jeśli bada się młodzież poniżej 20 roku życia, jest ich tylko 1%. Środowisko aktywistów bretońskich oraz osób mieszkających na wschód od linii Paimpol-Vanne w ogóle nie pojawia się w statystykach.