22-May-2012

np. tikėti - tikiu, tiki, tiki, tikime, tikite, tiki "wierzyć"

b) rzeczowniki oznaczające zbiorowość: augalija - roślinność, laivynas - flota, inteligentija - inteligencja, jaunimas - młodzież

  • wewnętrzne:
    • inessivus (jako jedyny kontynuowany w języku literackim), np.:
vandenyje, vandenyj, vandeny "w wodzie"
  • illativus (formy liczby poj. dość często są używane w mowie potocznej), np.:
vandenin "dosł. w wodę" miškan "dosł. w las"
  • zewnętrzne:
    • adessivus (zachował się jedynie w gwarach), np.:
dukteriep "u córki" žmoniep "u ludzi"
  • allativus (w języku literackim jest używanych kilka wyrazów w tej formie), np.:
rudeniop "ku jesieni" vakarop "ku wieczorowi"

W języku litewskim wyróżnia się 5 deklinacji rzeczownikowych.

Czasy

  • Czas teraźniejszy (esamasis laikas)- wyraża czynność równoczesną z chwilą rozmowy, np. Jis visą vakarą sėdi prie kompiuterio- on cały wieczór siedzi przy komputerze. Negację tworzy się przez dodanie przedrostku ne-, np. dirba - nedirba "nie pracuje". Zwrotność wyraża formant -s, np. rengti "ubierać" - rengtis "ubierać się", lenkti "zginać" - lengtis "zginać się".

Odmiana czasownika būti - być.

Deklinacja I

Należą do niej rzeczowniki rodzaju męskiego, które w mianowniku liczby pojedynczej mają końcówki -as, -ias, -is, -ys, np.:

Słowotwórstwo

Nazwy wykonawców czynności (Veikėjų pavadinimai)

W języku litewskim nazwy wykonawców czynności oraz profesji, zawodów są tworzone przyrostkami przeważnie od tematu czasownika.

mažas - mažesnis, maža - mažesnė mały - mniejszy, mała - mniejsza žalias - žalesnis, žalia - žalesnė zielony - zieleńszy, zielona - zieleńsza didis - didesnis, didi - didesnė wielki - większy, wielka - większa Forma stopnia najwyższego

Stopień najwyższy jest tworzony za pomocą przyrostków -iausias (rodzaj męski) i -iausia (rodzaj żeński), np.:

Język litewski jest bardzo interesujący dla językoznawców, gdyż podobnie jak język łotewski, zachował wiele archaicznych cech indoeuropejskich. Pewien wpływ na ten język wywarły języki sąsiadujących narodów słowiańskich: język polski, język białoruski i język rosyjski, aczkolwiek w pierwszej połowie XX w., po odzyskaniu niepodległości przez Litwę można było zaobserwować tendencję do zastępowania slawizmów wyrazami rodzimymi.

ne : nie

Bezokoliczniki są zakończone na -ti. Końcówki koniugacyjne:

Do końca XVIII w. język litewski pozostawał językiem ludności wiejskiej, używanym w Kościele jako język pomocniczy. Podlegał on wielkim i nieustannym wpływom gwar białoruskich, później języka polskiego.

Do zaimków dzierżawczych należą: manas, mana - mój(-a), tavas, tava - twój(-a), savas, sava - swój(-a), jo, jos - jego, jej, mūsų - nasz, jūsų - wasz, jų - ich. Zwykle w języku potocznym zamiast literackiego "manas" i "tavas" używa się skróconych form mano i tavo, np. Tai mano brolis ir mano sesuo- to mój brat i moja siostra.

taip : tak

Rodzaj (giminė)

Rzeczownik litewski może mieć rodzaj męski lub żeński. Wykładnikami formalnymi rodzaju są końcówki.

mažas - mažesnis - mažiausias maža - mažesnė - mažiausia žalias - žalesnis - žaliausias žalia - žalesnė - žaliausia

Oprócz trzech podstawowych istnieje też stopień tworzony przyrostkami -ėlesnis, -ėlesnė. Formy tego stopnia wyrażają mniejsze natężenie cechy niż forma stopnia wyższego, ale większe niż stopnia równego.

Zdrobnienia litewskich przymiotników najczęściej tworzy się za pomocą przyrostków -utis (-utė- r.ż.), -ytis (-ytė), -ukas (-ukė), np. saldus - saldutis "słodziutki", plonas - plonytis "cieniutki", maža - mažulė "malutka".

Współczesny język litewski usystematyzował w pracach z 1901 i 1919 roku litewski językoznawca Jonas Jablonskis. Za podstawę wziął on kowieńską gwarę auksztocką. Setki polskich wyrazów, występujące w piśmiennictwie starolitewskim, zostały usunięte z nowo utworzonego litewskiego języka literackiego.

ačiū, dėkui : dziękuję

nešti - nešu, neši, neša, nešame, nešate, neša "nieść"

c) nazwy materiałów i substancji: actas - ocet, kava - kawa, betonas - beton, pienas - mleko,cukrus - cukier

W 1629 r. (niektórzy twierdzą, że pierwsze wydanie ukazało się już ok. 1620 r.) w Wilnie jezuita Konstanty Szyrwid wydał trójjęzyczny słownik polsko-łacińsko-litewski. Był to pierwszy słownik uwzględniający język litewski.

Stopniowanie przymiotników (Būdvardžių laipsniavimas)

W języku litewskim są trzy podstawowe stopnie przymiotników : równy, wyższy i najwyższy. Formy stopnia wyższego i najwyższego są tworzone regularnie od tematu formy w stopniu równym. W języku litewskim nie ma charakterystycznego dla języka polskiego i wielu innych języków supletywizmu form najczęściej używanych przymiotników, np.:

sesuo - siostra, duktė - córka

Przymiotnik (Būdvardis)

Przymiotniki litewskie odmieniąją się przez przypadki, liczby i rodzaje.

sūnus - syn, vaisius - owoc Deklinacja V

Do V deklinacji należą rzeczowniki z końcówką -uo rodzaju męskiego, np.:

lit. geras - geresnis pol. dobry - lepszy Forma stopnia wyższego

Stopień wyższy jest tworzony przyrostkiem -esnis od przymiotników rodzaju męskiego i -esnė od przymiotników rodzaju żeńskiego, np.:

Odmiana przymiotników

W języku litewskim wyróżnia się trzy paradygmaty deklinacyjne przymiotników.

nesuprantu : nie rozumiem

Mano vardas... : Nazywam się...

kalnas - góra, vėjas - wiatr, elnias - jeleń, brolis - brat, arklys - koń
  • Rzeczowniki I deklinacji - nazwy profesji, zawodów, które mają sufiks -toj- i końcówkę -as, np. mokytojas "nauczyciel", gydytojas "lekarz", w wołaczu liczby pojedynczej mają końcówkę -au, charakterystyczną dla III paradygmatu.
Deklinacja II

Do II deklinacji należą rzeczowniki rodzaju żeńskiego, które w mianowniku l. poj. mają końcówki -a, -ia, -ė, np.:

Rozróżnia się rzeczowniki pospolite i własne. Do nazw własnych należą: nazwy osobowe i miejscowe (imiona, nazwiska, imiona zwierząt i postaci mitycznych, nazwy obiektów geograficznych), nazwy planet i obiektów astronomicznych, nazwy epok (np. Renesansas - renesans, Klasicizmas - klasycyzm), nazwy świąt i nazwy formacji politycznych, organów prasy, marek produktów itp. W przeciwieństwie do języka polskiego nazwy mieszkańców (krajów, regionów, miejscowości) są w języku litewskim rzeczownikami pospolitymi, np. lietuvis, lietuvė (Litwin, Litwinka), lenkas, lenkė (Polak, Polka).

Historia

Literacka wersja języka litewskiego zaczęła się kształtować już od XVI w., kiedy to pojawiły się pierwsze dokumenty w tym języku. Były to przede wszystkim dokumenty o charakterze religijnym, np. "Katechizm" Martynasa Mažvydasa (uznawany za pierwszą książkę w języku litewskim).

b) nazwy niektórych substancji, materiałów, produktów spożywczych: klijai - klej, miltai - mąka, sultys - sok, dujos - gaz, dulkės - kurz, pelenai - popiół

  • Istnieje grupa rzeczowników dwurodzajowych, odnoszących się zarówno do osób płci męskiej, jak i żeńskiej. Rzeczowniki te mają najczęściej końcówkę rodzaju żeńskiego i przeważnie pejoratywne znaczenie, np.:
naktibalda - nocny marek, mėmė - fajtłapa, valkata - włóczęga,

Liczba (skaičius)

Tworzenie liczby mnogiej rzeczowników
  • Liczba podwójna (dviskaita) zachowała się jedynie w niektórych gwarach, a w języku literackim tylko szczątkowo, jak np. w powiedzeniu:
Saldu kaip du medu - dosł. Słodko jak dwa miody
  • Niektóre rzeczowniki w języku litewskim są tylko pojedyncze, np.:

a) wyrazy o znaczeniu abstrakcyjnym: drąsa - odwaga, grožis - piękno, šiluma - ciepło, nepriklausomybė - niezależność

akis (r. ż.) - oko, dantis (r. m.) - ząb Deklinacja IV

Należą do niej rzeczowniki rodzaju męskiego z końcówkami -us, -ius, np.:

ą ę į ų oznaczają dawne samogłoski nosowe, które obecnie wymawia się jako długie samogłoski ustne. Spółgłoski č š ž są odpowiednikami polskich cz, sz ż. Do końca XIX wieku zapisywano je jak po polsku, później wprowadzono obecne litery (zapożyczone z języka czeskiego). Samogłoski ū i y oznaczają długie u i i. Litera e to tzw. wąskie e (e siauroji) - oznacza dźwięk z grubsza pośredni między i a e. Natomiast litera ė jest wymawiana tak jak polskie e.

  • Jeden wyraz o końcówce -uo ma rodzaj żeński, jest to wyraz sesuo - siostra.
  • Końcówka -is jest wspólna i dla rzeczowników rodzaju męskiego, i dla żeńskiego. W ustaleniu ich rodzaju pomaga reguła mówiąca, że większość wyrazów z nieakcentowaną końcówką -is jest rodzaju męskiego, zaś akcentowaną końcówkę -is mają przeważnie rzeczowniki rodzaju żeńskiego.
  • W nielicznych przypadkach rzeczowniki o końcówkach rodzaju żeńskiego odnoszą się do osób płci męskiej, np.:
tėtė - tato, dėdė - wujek, barzdyla - brodacz

Końcówki rodzaju żeńskiego mają też niektóre imiona osobowe i nazwiska mężczyzn. Odmieniają się wtedy jak rzeczowniki rodzaju żeńskiego, ale w związkach syntaktycznych wymagają uzgodnienia w rodzaju męskim.

Kur yra ...? : Gdzie jest ...?

Zachowane zostały też formy liczby podwójnej: mudu - my dwaj, mudvi- my dwie, judu, judvi - wy dwoje/dwie, juodu- oni oboje, jiedvi- one obie.

(ar) kalbate angliškai? : Mówi Pan/Pani po angielsku?

  • Czas przeszły jednokrotny (būtasis kartinis laikas)- wyraża czynność, która odbyła się lub trwała i zakończyła przed momentem rozmowy, np. Mano draugas jau atvažiavo - mój kolega już przyjechał. Może być też używany przy opisywaniu stanu o nieokreślonym czasie trwania, np. Ežeras ir upė buvo tarp miškų- jezioro i rzeka znajdowały się (dosł. były) wśród lasów.
  • Czas przeszły wielokrotny (būtasis dažninis laikas)- używa się go, kiedy mowa o czynności powtarzającej się w przeszłości, ale nieokreśloną liczbę razy, np. Kas vasarą važiuodavome prie jūros- co lato jeździliśmy nad morze. Formy osobowe są tworzone od tematu czasownika za pomocą formantu -dav(o)-, np. groti - grodavome "graliśmy, grywaliśmy".
  • Czas przyszły (būsimasis laikas)- tworzony za pomocą formantu -s(i)- i końcówek osobowych, np. miegoti "spać" - miegosiu.
  • Czasy złożone równoległe (sudėtiniai pradėtiniai laikai)- wyrażają czynność zaczętą przed rozpoczęciem innej czynności i trwającą równocześnie z nią. Są tworzone za pomocą czasownika posiłkowego būti oraz imiesłowów czynnych czasu teraźniejszego, np. Juras jau buvo beatkeliąs atvykstantiems vartus, bet juos vėl privėrė- Juras już zamierzał otworzyć przybywającym bramę (dosł. był otwierający dla przybywających bramę), ale ją znów przymknął.
  • Czasy złożone uprzednie (sudėtiniai atliktiniai laikai)- wyrażają stan, będący rezultatem wcześniejszych czynności, związany z konkretnym momentem teraźniejszości, przyszłości lub przeszłości. Tworzony jest z czasownika posiłkowego būti i imiesłowu czynnego czasu przeszłego jednokrotnego, np. Aš jau esu girdėjusi jį dainuojant- ja już słyszałam, jak on śpiewa (dosł. jestem już usłyszawszy jego śpiewając).

Tryby (Nuosakos)

  • Tryb rozkazujący (liepiamoji nuosaka)- można go utworzyć dla 2. osoby l. poj. i 1. i 2. osoby l. mnogiej, za pomocą końcówek: tu- -k(i), jūs- -kime, jie, jos- -kite, np.:

mokyti "uczyć" - mokyk "ucz", mokykis "ucz się", mokykime- uczmy, mokykimes- uczmy się, mokykite - uczcie, mokykites - uczcie się.

  • Tryb przypuszczający (tariamoji nuosaka)- wyrażany za pomocą końcówek: aš- -čiau, tu- -tum, -tumei, jis, ji- -tų, mes- -tume, -tumėme, jūs- -tute, -tutėte, jie, jos- -tų. W mowie potocznej częściej używa się krótszego formantu dla 2. osoby liczby poj. i mnogiej. Np. Jei turėtume savo laivą, apiplauktume juo visą žemę - jeśli mielibyśmy własny statek, opłynęlibyśmy na nim całą ziemię.
  • Tryb nieświadka (netiesioginė nuosaka)- używa się go, gdy chcemy podkreślić, że przekazywana informacja pochodzi z innego źródła niż nasze, gdy wyrażamy własną opinię o czynności tylko na podstawie jej rezultatów oraz gdy chcemy wyrazić zaskoczenie lub zdziwienie jakąś nagle spostrzeżoną czynnością.

Imiesłowy (Dalyviai)

Liczebnik (Skaitvardis)

Odpowiada na pytanie Keli?, Kelios? - ile?, Kelintas?, Kelinta? - który (-a)?.

prašau, prašom : proszę

c) nazwy niektórych odcinków czasu: metai - rok, paryčiai - świt, jutrzenka

Rodzaj męski:

laba diena : dzień dobry

  • mianownik (vardininkas) - kas? "kto? co?"
  • dopełniacz (kilmininkas) - ko? "kogo? czego?"
  • celownik (naudininkas) - kam? "komu? czemu?)
  • biernik (galininkas) - ką? "kogo? co?"
  • narzędnik (įnagininkas) - kuo? "kim? czym?"
  • miejscownik (vietininkas) - kame? "dosł. w kim? w czym?" kur? "gdzie?"
  • wołacz (šauksmininkas)

W gwarach oraz szczątkowo w języku literackim zachowały się też przypadki przestrzenne:

ale: šiaurė - północ (l.poj.)

Przypadek (linksnis)

W litewskim języku literackim jest 7 przypadków:

Rodzaj i liczba

Tabela koncówek rodzajowych przymiotników:

Rzeczowniki litewskie dzielą się na rodzaje męski i żeński oraz odmieniają się przez przypadki i liczby.

-ynas (rzeczowniki z tym przedrostkiem mają znaczenie skupiska rzeczy, przedmiotów) berž- as "brzoza" - beržynas "las brzozowy" knyg- a "książka" - knygynas "księgarnia" vynuog- ė "winogrono" - vynougynas "plantacja winogron, winnica" -ynė maud- ytis "kąpać się" - maudynė "kąpielisko" -inė pelen- ai "popiół" - peleninė "popielniczka" pinig- as "pięniądz" - piniginė "portfel" plyt- a "cegła" - plytinė "cegielnia" vaist- ai "leki" - vaistinė "apteka" -uma dyk- as "pusty" - dykuma "pustynia" saus- as "suchy" - sausuma "ląd" -ystė karal- ius "król" - karalystė "królestwo" vyskup- as "biskup" - vyskupystė "biskupostwo" -ykla kirp- ti "ścinać" - kirpykla "fryzjer" mok- yti "uczyć" - mokykla "szkoła" plau- ti "myć" - plovykla "myjnia" karal- ius "król" - karalystė "królestwo" vyskup- as "biskup" - vyskupystė "biskupostwo"

Kilka zwrotów w języku litewskim

Lietuviškai : po litewsku

Gramatyka

Rzeczownik (daiktavardis)

Według obliczeń językoznawców, ok. 3000 spośród współcześnie używanych rzeczowników litewskich to słowa bardzo archaiczne, bezpośrednie kontynuanty formacji prajęzyka indoeuropejskiego. Za odziedziczone z prajęzyka uważa się rzeczowniki z grupy słownictwa podstawowego, w tym nazwy części ciała człowieka (np. akis - oko, ausis - ucho, nosis - nos, dantis - ząb, pilvas - brzuch, širdis - serce), nazwy pokrewieństwa (moteris - kobieta, motina - matka, vyras - mężczyzna, brolis - brat), nazwy otaczającego środowiska (vanduo - woda, ugnis - ogień, laukas - pole, medis - drzewo, naktis - noc) oraz nazwy zwierząt i roślin (avis - owca, kvietys - pszenica, paršas - prosię... itd.).

lenkiškai : po polsku

Jako osobny język z zespołu wschodniobałtyckiego języków bałtyckich zaczął się rozwijać w VII wieku n.e. Jako język pisany pojawił się dopiero w XVI wieku. Współczesna forma języka litewskiego ukształtowała się na przełomie XIX-XX wieku.

Alfabet

Alfabet litewski składa się z 32 liter. Są to:

Esu lenkas. (lenkė) : Jestem Polakiem. (Polką)

Język litewski

Język litewski (lit. lietuvių kalba) - język z zespołu wschodniobałtyckiego języków bałtyckich, wchodzących w skład języków bałtosłowiańskich, którym posługuje się ok. 5 mln osób. Oprócz Litwy językiem tym posługują się Litwini zamieszkujący na zachodzie Białorusi i północno-wschodniej Polsce (Suwalszczyzna), a także w Rosji, Łotwie oraz emigranci w USA, Kanadzie, Australii, Niemczech. Jest językiem urzędowym Litwy.

  • Oprócz form rodzajów męskiego i żeńskiego, we współczesnym języku litewskim zachowały się szczątku rodzaju nijakiego przymiotników jakościowych. Przymiotniki rodzaju nijakiego mają końcówki -a, -ia i -u, np.
balta - biało, tamsa - ciemno, puiku - wspaniale

Formy przymiotnikowe rodzaju nijakiego są tłumaczone na język polski jako przysłówki, jednak w języku litewskim nigdy przysłówków nie zastępują. Są używane m.in. w zdaniach bezpodmiotowych w funkcji orzecznika, np. :

i inne

a) nazwy przedmiotów kilkuczęściowych: žirklės - nożyce, vartai - wrota, durys - drzwi, akiniai - okulary, marškiniai - koszula, kailiniai - kożuch

Šiandien labai šalta. - Dzisiaj było zimno. Ar tau čia nebaisu? - Czy ci tutaj nie strasznie?

W języku litewskim istnieją również przymiotniki zaimkowe (įvardžiuatiniai būdvardžiai), powstałe jako złożenia przymiotników z zaimkami, np. gražus + jis (on) - gražusis "ten piękny", graži + ji (ona) - gražioji "ta piękna". Oczywiście nie wszystkie przymiotniki mogą być używane w formach zaimkowych, od przymiotników relacyjnych ani o rodzaju nijakim nie tworzy się ich.

d) większość świąt i uroczystości: Velykos - Wielkanoc, Joninės - dzień św. Jana, vestuvės - wesele, laidotuvės - pogrzeb, atostogos - urlop

-tojas, -toja gydy- ti "leczyć" - gydytojas "lekarz", gydytoja "lekarka" moky- ti "uczyć" - mokytojas' "nauczyciel", mokytoja "nauczycielka" mokė- ti "płacić" - mokėtojas "płatnik", mokėtoja "płatniczka" -ėjas, -ėja glob- oti "opiekować się" - globėjas "opiekun", globėja "opiekunka" kirp- ti "strzyc" - kirpėjas "fryzjer", kirpėja "fryzjerka" -lys, -lė pirk- ti "kupować" - pirklys "kupiec" -ovas, -ovė vald- yti "władać" - valdovas "władca", valdovė "władczyni" -inys, -inė mok- yti "uczyć" - mokinys "uczeń", mokinė "uczennica" ting- ėti "lenić się" - tinginys "leń" -ikas, -ikė bėg- ti "biec" - bėgikas "biegacz", bėgikė "biegaczka" plauk- ti "pływać" - plaukikas "pływak", plaukikė "pływaczka" -ininkas, -ininkė (dadawane do tematów rzeczowników) darb- as "praca" - darbininkas "pracownik", darbininkė "pracowniczka" krepš- ys "kosz" - krepšininkas "koszykarz- sportowiec", krepšininkė

Nazwy narzędzi (įrankių pavadinimai)

-tuvas lėk- ti "lecieć" - lėktuvas "samolot" šau- ti "strzelać" - šautuvas "strzelba" -tuvė kep- ti "smażyć" - keptuvė "patelnia" trin- ti "trzeć" - trintuvė "tarka" -iklis jung- ti "włączać" - jungiklis "wyłącznik" var- yti "napędzać" - variklis "motor" -klas gin- ti "bronić" - ginklas "broń" turė- ti "trzymać" - turėklas "poręcz" -yklė taup- yti "oszczędzać" - taupyklė "skarbonka" rod- yti "wskazywać" - rodyklė "strzałka"

Nazwy miejsc (Vietų pavadinimai)

Do najczęstszych przyrostków należą:

e) nazwy stron świata: rytai - wschód, vakarai - zachód, pietūs - południe

liepa - lipa, žinia - wieść, nowina, žolė - trawa
  • Według paradygmatu II odmieniają się również rzeczowniki dwurodzajowe z końcówką rodzju żeńskiego.
  • Nazwiska męskie z końcówkami mianownika l. poj. -a, -ia i -ė odmieniają się w liczbie pojedynczej według paradygmatu II deklinacji, zaś w liczbie mnogiej według deklinacji I.
Deklinacja III

Należą do niej rzeczowniki z końcówką -is, w większości rodzaju żeńskiego i kilka rodzaju męskiego, np.:

Współczesny język litewski jest bardzo zróżnicowany pod względem dialektalnym, mimo stosunkowo niewielkiej liczby jego użytkowników zajmujących niezbyt duże terytorium. Wyróżnia się dwa główne zespoły dialektów: żmudzki (žemaičių tarmė) i auksztocki (aukštaičių tarmė). Główne różnice między tymi dialektami sprowadzają się do zjawisk z zakresu wokalizmu. Dodatkowo w dialekcie auksztockim wyróżnia się trzy wielkie zespoły gwarowe: wschodni, południowy i zachodni; każdy z nich obejmuje liczne podgwary, niekiedy znacznie różniące się między sobą.

Najczęściej używanymi przyrostkami są:

Bibliografia

  • Ona Vaičiulytė- Romančuk, Gramatyka języka litewskiego, Warszawa 2002, wyd. Exlibris, ISBN 83-89913-18-6
  • Encyklopedia języka polskiego, Wyd. 3, Wrocław 1999, wyd. Ossolineum, s. 162, ISBN 83-04-04507-9
  • Encyklopedia w tabelach- język polski, Wyd. 2, Warszawa 2005, wyd. Adamantan, s.257-275, ISBN 83-7350-069-3
  • http://www.oneness.vu.lt/lt/
  • Instytut Języka Litewskiego
  • Państwowa Komisja Języka Litewskiego
  • Państwowa Inspekcja Języka
  • Słownik polsko-litewski i litewsko-polski

kiek? : ile

atsiprašau : przepraszam

akmuo - kamień, šuo - pies

oraz dwa rzeczowniki rodzaju żeńskiego:

Czasownik

System czasowników w języku litewskim jest bardzo rozbudowany i wyróżnia się wielością form - posiada aż trzynaście imiesłowów. Ponadto czasowniki dzielą się tak jak w polskim na dokonane oraz niedokonane, i jak wszystkie języki indoeuropejskie na przechodnie i nieprzechodnie.

Zaimek (įvardis)

W formie grzecznościowej, zwracając się do osoby starszej lub z którą łączy nas niewielki stopień znajomości itp., używa się zaimka jūs w połączeniu z czasownikiem w liczbie mnogiej, np. Pone profesoriau, labai malonu Jūs matyti - Panie profesorze, bardzo miło Pana widzieć. Tę samą, grzecznościową funkcję, może pełnić również wyraz tamsta, będący skróconą formą zwrotu "tavo mylista" (wasza miłość), np. Seniai tamsta pas mus sveciavaisi - dawno Pan u nas nie gościł. Współcześnie jednak zwrot z tym wyrazem zaczyna być już odbierany trochę przestarzale, najczęściej więc używa się w tej funcji zaimka jūs.