Kaliskie obejmuje obszar dawnego województwa kaliskiego na południe od Gopła oraz ziemię wieluńską. Na północy graniczy z Kujawami, na południu z Dolnym Śląskiem i Śląskiem Opolskim, na zachodzie z Poznańskiem, na wschodzie sięga linii Warty (Jeziorsko).
Kaliskie
Kaliskie – region etnograficzny w środkowej Polsce, na Pojezierzu Wielkopolskim i Nizinie Południowowielkopolskiej, w dorzeczu górnej i środkowej Warty, ze stolicą w Kaliszu; wschodnia część Wielkopolski właściwej.
W XIX w. Kaliskie rozumiano jako region etnograficzny obejmujący obszar Wielkopolski właściwej, który po 1815 pozostał w Królestwie Polskim oraz ziemię łęczycką, ziemię sieradzką, ziemię wieluńską i powiat częstochowski (obszar między Gopłem, Prosną i Pilicą sięgający na południu ziemi krakowskiej).
Największym miastem regionu jest Kalisz, inne większe miasta: Konin, Ostrów Wlkp., Turek, Krotoszyn, Września, Jarocin, Wieluń, Koło, Środa Wlkp., Pleszew, Kępno, Ostrzeszów.
Patronką Kaliskiego jest księżna kaliska bł. Jolenta Helena z dynastii Arpadów.
Współcześnie region etnograficzny Kaliskiego określa się jako obszar historycznej ziemi kaliskiej, której południowo-wschodnie granice przekraczają linię mazurzenia oraz ziemię wieluńską.
Kaliskie zamieszkuje grupa etnograficzna Kaliszacy (Kaliszanie) i Borowiacy Kujawscy.
Zobacz też
- 25 Pułk Artylerii Lekkiej
- 29 Pułk Strzelców Kaniowskich
- andruty kaliskie
- diecezja kujawsko-kaliska
- kaliszanie
- Turki
- województwo wschodniowielkopolskie
- Kalisz w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom III (Haag – Kępy) z 1882 r.
- Konin w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom IV (Kęs – Kutno) z 1883 r.
- Wieluń w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom XIII (Warmbrun – Worowo) z 1893 r.
Historia
Po drugim rozbiorze Polski w 1793 region znalazł się w Prusach Południowych, po powstaniu wielkopolskim 1806 roku w Księstwie Warszawskim. Po kongresie wiedeńskim nastąpił podział departamentu kaliskiego między Królestwo Prus a Imperium Rosyjskie wzdłuż granicy ustanowionej w 1815 na Prośnie. Wschodnia część z Kaliszem znalazła się w województwie kaliskim (od 1837 guberni kaliskiej) Królestwa Polskiego, a część południowo-zachodnia (tzw. Zaprośnie) w rejencji poznańskiej Wielkiego Księstwa Poznańskiego (od 1848 Prowincji Poznańskiej) Królestwa Prus.